Oriėntatie SPSS 17 for Windows
Doelstelling van deze oefening is om vertrouwd te raken met SPSS (PASW).
We lezen daartoe
een databestand in, waarna
we enige 'frequentieverdelingen' en plaatjes opvragen.
Gemakshalve werken
we met een ‘kant-en-klaar’ databestand. Hoe we aan deze data
komen zullen we nog uitgebreid zien; het gaat op dit moment
eigenlijk alleen om: 'hoe werken we met SPSS?'
De bedoeling is om
spelenderwijs vertrouwd te raken met SPSS.
De volgende zaken komen aan bod:
Als je de informatie op deze pagina wilt
printen kun je
hier het Wordbestand opvragen.

1. Start SPSS.
Welk venster ziet u?
2. Nuttig is
altijd de Help faciliteit; kies vanuit het hoofdmenu:
Met welke SPSS
versie werkt u?
3. Speel even
met de zogenaamde tutorial:
4. Speel even
met de zogenaamde tutorial:
5. Sluit de HELP af.

1. Start
SPSS.
2. Lees de
gegevens in van het bestand
Watisdit.sav.
3. Loop de
cases eens door. Welk bier staat op de laatste rij in het
databestand?
Loop ook eens 'terug' door de cases.
Loop de
variabelen eens door. Hoe heet de laatste variabele?
Loop ook eens terug door de variabelen.
4. Wissel
tussen de weergave van codes of de value labels van de
codes, dit door:
(Alternatief: gebruik de knop in
de Toolbar).
Heeft de
variabele prijs value labels? Waarom wel of waarom juist
niet?
5.
Experimenteer ook eens met Fonts onder View. Selecteer
bijvoorbeeld (voor een schokeffect) Wingdings. Ziet U het
verschil in het datavenster?
6.
Experimenteer ook eens met het aan/uit zetten van de Grid lines
bij View.
Ziet u het verschil in het datavenster?
7. Ook handig:
bij Utilities kunt u ook informatie over uw variabelen
vragen.
Kies:
(Alternatief: gebruik de knop in
de Toolbar).
Wat
onderscheidt de
variabele Bier
van de rest?

1. Vraag eens
een frequentieverdeling van oordeel en herkomst, als
volgt.
?
Kies:
Als het goed is, ziet u dat nu het dialoogvenster van Frequencies
is geopend.

Figuur
1.Analyze,
Descriptive Statistics, Frequencies.
¨
Selecteer herkomst en oordeel en vraag op deze wijze
frequenties van deze variabelen.
N.B.: wilt
u een reeds geselecteerde variabele bij nader inzien niet
selecteren, dan kunt u de variabele natuurlijk weer terugzetten
2. Na het
opvragen van de frequentieverdeling komt u in het uitvoervenster (Output
Navigator) terecht. Hier ziet u de frequentieverdelingen.

Figuur 2. Output navigator.
3. Op een later
moment zullen we de Output Navigator nader bekijken. Op dit
moment willen we terug naar het datavenster. Kies hiertoe:
4. Maak nog
eens frequentieverdeling van prijs. Hoeveel procent van de
bieren is goedkoper dan 3 dollar?

Bij
Frequencies hebben we de mogelijkheid om een zogenaamde
staafdiagram of een histogram te laten maken.
1. Laten we
eerst een staafdiagram maken van de variabelen herkomst en
oordeel.
?
Kies:
¨
Selecteer herkomst en oordeel.
?
Klik Charts aan en kies bij Bar Type voor Bar
Charts; vervolg met Continue.
¸
Bevestig met OK.
De
frequentieverdelingen en staafdiagrammen worden nu gemaakt... Bekijk
het resultaat in de Output Navigator.
2. Herhaal de
voorgaande oefening, alleen nu voor de variabelen prijs en
alcohol.
Vindt u de staafdiagrammen informatief? Waarom wel of juist niet?
Vraag bij
Frequencies een histogram voor prijs en alcohol).
3. Vraag een
frequentieverdeling en een staafdiagram op voor een variabele
waarvoor dat zinvol is.

1. Vraag,
wederom met Frequencies, een frequentieverdeling van prijs
en vraag daarbij om gemiddelde (Mean) en minimum (Minimum)
en maximum (Maximum), dit door in het dialoogvenster van
Frequencies de ingang Statistics te kiezen.
Wat is de
gemiddelde prijs? Hoe duur is het duurste bier?
2. Vraag
statistieken zoals gemiddelde, minimum en maximum op, voor
variabelen waarvoor dit zin heeft…

1. Maak een
kruistabel van oordeel tegen herkomst, via:
Zet
oordeel bijvoorbeeld in de rij, tegen herkomst in de
kolom.
Hoeveel
uitstekende Hollandse bieren zijn er? En slechte Amerikaanse bieren?
2. Vraag
nogmaals dezelfde kruistabel op, nu echter inclusief de
kolompercentages. Kies hiervoor de ingang Cells in het
dialoogvenster van Crosstabs en opteer voor Column
Percentages.
Zijn de
bieren uit Nederland beter dan de bieren uit Amerika?

Inmiddels hebben we
in de Output Navigator de nodige uitvoer. We kunnen de
uitvoer op bestand bewaren, we kunnen stukken weggooien, en
dergelijke…
1. Bewaar de
uitvoer op bestand. Noem het bestand bijvoorbeeld uitvoer1.spo,
als volgt:
?
Werk in het venster van de Output Navigator (!)
¨
Kies:
Vul de bestandsnaam
in.
2. U hebt in
een vorige oefening een frequentieverdeling gemaakt van prijs.
Aangezien deze frequentieverdeling niet fraai was, willen we het
weggooien.
?
Selecteer de frequentieverdeling van prijs in de
inhoudsopgave.

Figuur 3. De output navigator; selecteren van
een onderwerp.
¨
Sla de toets <Delete> aan. (Alternatief: kies Edit,
Delete).
3. Merk op, dat
er in de inhoudsopgave onderwerpen zijn, die u niet in de uitvoer
terugziet. Bijvoorbeeld de Notes.
Het
volgende figuur laat het verschil zien tussen een gesloten - en een
open onderwerp.

Figuur 4.
De output navigator. Openen en sluiten van een stukje uitvoer.
Door te
dubbelklikken op de desbetreffende icoon kunt u de uitvoer zichtbaar
maken (bij een gesloten boek) of juist onzichtbaar maken (bij een
open boek).
Experimenteer met
deze mogelijkheden.

1. Neem eens de
vrijheid om een variabele weg te gooien, als volgt:
?
Klik op de variabelenaam, zodat de gehele kolom wordt gemarkeerd.
¨
Kies:
2. Sorry, foutje… we zouden
graag de zojuist verwijderde variabele terug krijgen. Herstel dit foutje…
3. Schroom niet om eens een
paar cases weg te gooien:
?
Klik op het casenummer (of -nummers), zodat de gehele rij wordt
gemarkeerd.
¨
Kies:
4. In het kader van het
editen van de data: het bier Brand is foutief gespeld als Brandt.
Corrigeer deze biernaam, als volgt:
?
Selecteer bier (klik op de variabelenaam).
¨
Kies:
?
Vul in: Brandt en laat zoeken.
Opmerking:
Edit
,
Find kunt u op een snellere manier bereiken met de knop in
de Toolbar.
5. Sommige bieren zijn
verkeerd gekwalificeerd. Bezie bijvoorbeeld Affligem Triple, dat ten
onrechte als een Nederlands bier is aangemerkt. We willen dit corrigeren,
als volgt:
?
Selecteer de waarde die moet worden gecorrigeerd. Zie Figuur 2-5
¨
Klik op het pijltje. (labels moeten wel aanstaan!).
?
Kies voor het juiste label Belgiė.
Figuur
2.
Datavenster,
wijzigen van een waarde.
6. Ons databestand is
inmiddels verschillend van het bestand waar we mee begonnen zijn (Watisdit.sav).
Bewaar het databestand:
?
Werk in het datavenster (!)
¨
Kies:
Kies als
bestandstype SPSS en verzin een vanzelfsprekende bestandsnaam, bijv.
Mijnbier.
Terzijde:
waarom kozen we hier voor File, Save As, en niet voor
Save?
7. Voor de
gevorderde:
·
Voeg
eens een bier toe waar u zelf lyrisch van bent/wordt.
·
Verander eens twee variabelen van plaats...
·
Open
eens een tweede uitvoervenster. Als u nieuwe uitvoer produceert,
naar welk venster gaat deze dan?
·
Ga
het effect na van de knop in
de Toolbar in het data- of uitvoervenster.
 |